Avrupa Birliği'nin çatısını
oluşturup uygulanmasını ve cezaların belirlenmesini üye
ülkelere bıraktığı stajyer sürücü belgesi uygulaması,
yıllardır Avrupa ülkelerinde uygulanıyor... Avrupa
Birliği standartlarına göre her sürücü adayının belli
bir bilgi, beceri, davranış, fiziksel ve zihinsel
düzeyde olması, yazılı ve direksiyon sınavını geçmeleri
gerekiyor... Bu sınavları ilk defa da geçenlerin oranı
yüzde 50' nin altında... Direksiyon sınavını, direksiyon başında en az 30 saat eğitimi tamamlamadan geçemiyorsunuz. Bu saat sayısı 18-20 yaşındakiler için geçerli. Her türlü kurala uymanıza rağmen küçük bir hata ile diğer bir sürücüyü tedirgin edince direksiyon sınavını tekrar almanız gerekiyor. Sistem diğer sürücüleri tedirgin edebilecek yeni bir sürücünün yola çıkmasını önlüyor.
Avrupa Birliği
ülkelerinde sürücü ehliyetine sahip olana kadar üç
aşamadan geçiliyor; önce iki yıl geçerli olan "provisional"
denilen geçici ehliyet alıyorsunuz. Bu ehliyetle
birlikte adaylara güvenli bir sürücü olmak için
çalışmaları gereken kitap, video ve CD'ler hakkında
bilgi veriliyor. Acemi ehliyetiyle araba
kullanabiliyorsunuz, ancak yanınızda 21 yaş ve üç yılın
üzerinde ehliyeti olan biri olduğunda belli coğrafi
sınırlar içinde. Asıl ehliyetle belli bir alkol sınırı
uygulanırken, geçici ehliyetle alkol sınırı sıfır...
İkinci aşama olan teori testine hazırlanmak için bir çok
kaynak var. Sürücülük hakkında ne kadar bilgi sahibi
olduğunuzu ölçen yazılı testi geçince, sertifika
veriliyor. Trafik kuralları ve teknik açıdan motorlu bir
aracı çalıştırmanın sınandığı testte, 35 dakika içinde
35 sorudan 30' unu doğru cevaplamak şart. Test
bilgisayarda yapılıyor ve testi bitirir bitirmez sonuç
veriliyor... Yeterince özel ders almanın yanısıra, kendi
arabasında düzenli olarak pratik yapıp, arac kullanmayı
öğrenince, direksiyon sınavı alınıyor... Üçüncü aşama
olan direksiyon testi 45 dakika sürüyor ve trafikte
yapılıyor. Ciddi ve tehlikeli bir hata yaparsanız
kalıyorsunuz. Yazılı testi geçtikten itibaren iki yıl
içinde beş defaya kadar direksiyon testini
alabiliyorsunuz. Beş defada geçemeyenler, yazılı sınavı
tekrar almaları gerekiyor. Direksiyon testinde en çok 14
küçük hata sayısını geçmeyip, başarılı olanlar, asıl
ehliyet almaya hak kazanıyorlar.
Bu sistem bazı değişikliklerle yeni yılda Türkiye de de
uygulanmaya başlanacak... Yeni uygulamaya göre sürücü
okulu derslerini bitirenlere iki yıl geçerli olan
stajyer belgesi verilecek... Bu iki yıl süre içerisinde
2 kez kırmızı ışıkta geçen, 2 kez hız limitini aşan,
uyuşturucu ve alkollü maddelerin etkisiyle araç
kullanan, asli kusurlu olarak ölümlü ve yaralamalı
kazalara karışan, 60 ceza puanını dolduran stajyer
sürücülerin belgeleri iptal edilecek. Tekrar
başvurmaları durumunda yazılı sınavı tekrar almaları
gerekecek.